ನವಿಲು, ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ. ತನ್ನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ನರ್ತಿಸುವ ನವಿಲನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಳೆದ 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ನವಿಲುಗಳ ಸಂತತಿಯ ವೃದ್ಧಿ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಶೋಧಕರ ವರದಿಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಿರುವ ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ.
ಈ ದಿಢೀರ್ ನವಿಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಅಸಮತೋಲನದ ಒಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಕಥೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ‘ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳ’ (Golden Jackals) ಸಂತತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು!
ನವಿಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳ ಪಾತ್ರ
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಉಳಿವು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನವಿಲುಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು.
ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ಸೀಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಅವು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಕ ನವಿಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮರಿ ನವಿಲುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ನವಿಲಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ನರಿಗಳ ಈ ಬೇಟೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ನವಿಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಸಮತೋಲನ ಈಗ ಏರುಪೇರಾಗಿದೆ.
ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು
ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿಢೀರನೆ ಕುಸಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಮಾನವನ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. ನರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುವುದು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ‘ಕುರುಚಲು ಕಾಡು’ಗಳಲ್ಲಿ (Scrub forests). ಆದರೆ ನಗರೀಕರಣ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
- ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ: ನರಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
- ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಿಗಳ ದಾಳಿ: ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನರಿಗಳು ಆಹಾರ ಅರಸಿ ನಾಡಿನತ್ತ ಬಂದಾಗ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಅಥವಾ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಪರಿಸರ ಅಸಮತೋಲನದ ಸರಪಳಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಯಾವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತೋ, ಆಗ ನವಿಲುಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಬೇಟೆಗಾರನಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಇಂದು ರೈತರ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾದ ನವಿಲುಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಳೆ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು (ಗುಳ್ಳೆನರಿ) ನಾವು ನಾಶ ಮಾಡಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ, ಇಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಯ (ನವಿಲು) ಮಿತಿಮೀರಿದ ಹಾವಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಪಟಾರೆಯಾಗಿ ಪರಿಸರ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಜೇಡರಬಲೆಯಿದ್ದಂತೆ. ಅದರ ಒಂದು ಎಳೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ ಇಡೀ ಬಲೆಯ ಸಮತೋಲನವೇ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಗುಳ್ಳೆನರಿ ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳ ಈ ಪ್ರಕರಣವೇ ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆ. ಕೇವಲ ಆನೆ, ಹುಲಿಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮನುಕುಲದ ಉಳಿವು ಸಾಧ್ಯ.
