ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊಂದು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಗೇಮ್ಗಳ ದಾಸರಾಗಿದ್ದ ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ನ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು, ಮೊಬೈಲ್ ಗೀಳು ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಇಂತಹ ವಿಪರೀತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯ.
ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಪೋಷಕರು ಈಗಲಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮ್ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಅದರಿಂದ ಹೊರತರಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಲಹೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲವು.
- ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಒಂಟಿಯಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಊಟ-ತಿಂಡಿ ಬಿಟ್ಟು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾರೆಯೇ? ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ತೆಗೆದ ತಕ್ಷಣ ಸಿಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗೇಮಿಂಗ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ. - ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ. ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿರಲಿ. ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪೋಷಕರೂ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬಹುದು. - ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ
ವರ್ಚುವಲ್ (ಆನ್ಲೈನ್) ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಅವರನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಆಟೋಟಗಳಿಗೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಗಮನ ಮೊಬೈಲ್ನಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. - ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವರ ಗೆಳೆಯರಾಗಿ. ಅವರು ಯಾವ ಗೇಮ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಏಕೆ ಇಷ್ಟ? ಆ ಗೇಮ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಇದೆಯೇ? ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ. ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮ್ಗಳ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಹೇಳಿ. ಅವರ ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ. ಹಠಾತ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಒಳಗೊಳಗೇ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು. ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. - ಪೇರೆಂಟಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ (Parental Control) ಬಳಸಿ
ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಲಿಂಕ್ (Google Family Link) ನಂತಹ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗೇಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ. - ಪರ್ಯಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿ
ಕ್ರೀಡೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಪುಸ್ತಕ ಓದು — ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ. ಖಾಲಿ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ - ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ
ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಊಟ, ಮಾತುಕತೆ, ಪ್ರವಾಸ, ಆಟಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. “ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. - ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿ
ಮಗು ಹೆಚ್ಚು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬೇಸರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಭಯ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಗಮನ ಕೊಡಿ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ. - ಪೋಷಕರೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿರಿ
ನಾವು ಸದಾ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅದೇ ಮಾದರಿ. ಪೋಷಕರು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. - ವೃತ್ತಿಪರರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ
ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಮ್ಮ ಕೈಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೆ, ಮನೋವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚಕರ (Counselors) ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯೇ ಮದ್ದು
ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್ನಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಇನ್ನೆಂದೂ ನಡೆಯಬಾರದು. ಮೊಬೈಲ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಾಧನವೇ ಹೊರತು ಅದೇ ಜೀವನವಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮ್ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಟ್ಟವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಒಂದು ತಪ್ಪಿದ ಗಮನ ಮಕ್ಕಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವವನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವು ಸ್ಕ್ರೀನ್ಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಷಕರದ್ದಾಗಿದೆ.
